Biblioteca - Artículos
As nosas xentes (III) - Pequena semblanza do Doctor Marcos: Don Manuel Vázquez Ogando
Publicado en "O Quince" no 1996 por Xesús Antonio Gulías Lamas.
 
Naceu con alma franciscana. Oíndo o martilleo cadencioso da fragua de seu pai, foi medrando aquel neno entre o Candedo e a Goberna, o Outeiro e a Veiguiña. Pero os seus ollos miraban lonxe, a un norte tapado polo Pico de Lamas, onde moitos séculos antes brillara a estrela do Apóstolo. Santiago sería para el coma un estigma na súa alma, que lle saía do corpo, polos poros da pel. A súa inteligencia desbordaba as montañas que a naturaleza puxo por lindes ó seu Beariz de Montes.

Coma unha fervoriza incontrolada precipitáronse tódolos deuses do Olimpo sobre aquela mente, feita prás ciencias máis diversas, pero sobre todo prá transcendencia e a bondade. Esa bondade natural que só o noso Deus lles da ós elexidos.

Nada se lle pechou para este franciscano, que non pasou máis ca dos limiares de Herbón, ende os mendicantes botan a semente dunha fe de pobres, con sandalias nos pés, un triple rosario, colgado dun cordón na cintura, que sustenta un saial, para recrea-lo corpo nunha noite longa de esperanzas.

A súa inteligencia desbordaba as montañas que a naturaleza puxo por lindes ó seu Beariz de Montes.

Foi naquel repouso de pedras que bendixera San Francisco, cando foi peregrino, vendo como o Ulla camiñaba no tempo cara as torres de Catoira, celta e cristiá, romana e Wikinga, pero sempre defensora de Santiago, magnánima nas victorias, e honrosa nas retira- das, onde se encariñou fervorosamente da capa franciscana, coa que foi superior. Amortaxado con aquela insignia bordada con sangue dos Templarios, que seguen a manteñe-la fe na Terra Santa.

Deixouse impregnar dos aires de Padrón que lle traían o arrecendo de Macías o Namorado, de Rodríguez de la Cámara, e da mismísima Rosalía, que aínda se podía apalpar no xardín da súa casa, o seu espirito flotando vagamente nos loureiros e nas hedras.

Fixo da ciencia unha compañeira inseparable. O estudio e o saber eran os pulidos que ataviaban a súa cabeza completamente calva e dourada con suavidade polo sol da Veiguiña.

Tiña as ideas claras e a lingua coa precisión que compre para que os que escoitan, entendan as palabras co seu significado preciso.

Por iso a súa filosofía é sinxela. "O Homiño", reí do universo, componse de corpo e alma. A alma ven de Deus, o creador: O Absoluto, e o corpo, que é materia, procede da Nai Terra: O Relativo. A ela tende do mesmo xeito ca alma tende a Deus. Este conxunto perfecto é "O Homiño", que mediante a lei da vida, vai facendo a historia, con continuas ondulacións.

Entendeu o sacerdocio coma un servicio e a medicina coma un sacerdocio. Por éso era un sacerdote, como reza o salmo: " ... dos da orde de Melquesedec". Un cura de almas e de corpos. En definitiva: un servidor dos pobres.

Non era so ciencia o que había naquel corpo feito para un Apolo homérico. Había fe. Sobre todo a fe viva, dun cristián de esperanza, moldeado ó xeito dos homes que caminan seguros pola vida, porque ven claro o vieiro de Deus. Era un home de oración, por iso eran grandes os seus actos pequeños. E foi a trascendencia a que fixo del un home superior.

Iso era o del: a súa orixe, o sentimento máis profundo que lle colmaba a alma de satisfacción.

Era tamén un home da palabra: un vivificador da verba. Un deses homes ós que lles soa o corazón cando falan. Tiña o don do verbo preciso, da frase concreta, do dito acertado, do vocablo sublime, da frase insospeitada, da sentencia que remata unha dicción, do sorriso que produce unha ocurrencia, sacada do común, para elevala ós cumios máis altos da oratoria, pero sempre revestida de humildade, sen entonacións pomposas, nin frases inintelixibles. O seu, era o falar de cada día, co aplomo da clarividencia ben cumprida.

Enchía a noite de palabras sonorosas, que coma anduriñas voadoras e cantoreiras, invadían, por decilo de algún xeito, os poucos aparellos de radio que por entón había en Beariz.

Xuntábase a xente despois de traballar, arredor daqueles Telefunkens e Marconis, enormes catafaltros afamados, a escoltar na lingua de Galicia, na fala dos canteiros e labregos, a voz do Doctor Marcos, que parolando coa súa sinxeleza, Ía debullando unha espiga de temas cotiás, que aÍnda que sen programa concreto, deixaba en cada un dos escoitantes, esa paz que da a palabra dun home de ben.

O seu dicir non era agresivo, pero sí contundente; non era imperativo, pero convincente; era suave, pero abrigaba pola forza da razón que lle imprimía. Falaba llanamente, e a súa voz deixaba un arrecendo a pobo, a tradición, a agarimo polo noso, polas pequenas causas cotiás, que se facían máis vivas co seu verbo.

Dignificou co aprecio e co respeto, non so a palabra do galego, senón tamén a vestimenta, os aparellos de traballo, as ferramentas, os muros de pedra, os camiños chapreados, as leiras traballadas, as carballeiras con sombras, e carreiros; con banquillos de pedra, para collar un folgo no tempo de esforzo, cando a fogaxe apreta implacable á nosa terra.

Desbordaba felicidade contemplando as nosas carballeiras. Vivía eses intres coa intensidade dun home, onde a forza do espirito é capaz de sobrevoa-lo infinito.

Levaba o carapacho no tempo de chuvia con esa reverencia franciscana, que un ó velo, sentía devoción polos xuncos que medraban non lameiros do Candedo. E paseábao polas rúas de Compostela nos días de orballeira, convertindo en pulido festeiro, o noso abrigo máis humilde, apetrechado coas polainas, que lle vestían a perna e caíanlle os flecos esfianchados, por enriba dos zocos de pau de bido e mallóns de coiro co lazo entrecruzado.

Era así cando millor se sentía. Iso era o del: a súa orixe, o sentimento máis profundo que lle colmaba a alma de satisfacción.

Pero a vida tamén lle trouxo outros acontecementos que nunca lle fixeron esquece-lo seu berce, máis ben o resaltaban. Daba gloria velo vestido co traxe de marino, cando por obriga tiña que ir a algún acto oficial. Cadrábanselle os militares para saudalo, e el respondía a tódo- los saudos coa elegancia dos homes que dominan o poder coa humildade.Ó chegar á casa arrumbaba aquela roupa para outra ocasión millor.

¡E a sotana!. Non era o que se di, un devoto da sotana. Púñaa para ir á igrexa ou a Santiago, ou para algún que outra acto puntual. O del era a sinxeleza. Adiantouse ó Vaticano II, non so nas formas, senón no fondo das prácticas doctrináis e da vivencia da caridade coa fe e coa esperanza, do cristián que vive a Cristo dende o desprendimento de si mesmo.

Cando nin siquera se sospeitaba que o galego se puidera falar na igrexa, xa lle rezaba ó noso Deus na nosa lingua, o Dr. Marcos, e predicáballe á xente na súa fala. El víñao facendo dende que nacera, do xeito máis natural. Porque a el cadrábanlle estas causas, que para moitos eran intolerables, entre eles o poder coma se fora o pan de cada día. Era o don da sinxeleza, e o facer ben as causas sen impoñelas.

Desbordaba felicidade contemplando as nosas carballeiras. Vivía eses intres coa intensidade dun home, onde a forza do espirito é capaz de sobrevoa-lo infinito. A Veiguiña e o Outeiro, eran para el o seu mosteiro: un refuxio prá meditación, pois era alí onde se facía máis asceta; ande se lle sublimaba máis o espirito; onde sentía a Deus a rentes da terra, tocándolle os homes, que moldeara de barro á súa semellanza.

E foi alí onde se decatou que Deus era labrego; que era un campesino; un artesón da pedra; un constructor de ríos pequenos e de montañas suaves; un artista que expón os seus cadros nesta inmensa galería que é o mundo; en definitiva, o alfareiro, capaz de vivifica-lo corpo humano, ó que el como médico, tiña que recompoñer de cando en vez. Sempre con libro na man; coa mirada nos detalles, e coa alma, con aquela alma de nobreza campesina e franciscana, vivindo o sublime misterio da transcendencia.

Club de Amigos de BEARIZ

¿ Has olvidado tu clave ?
Inscríbete Aquí en el club de amigos
Descubre la magia - Rutas de Beariz. NUEVO!!


© 2007.Beariz.org .Todos los derechos reservados
Condiciones Legales

Cofinanciado por: